In deze reeks ‘Training ontrafeld’ leg ik een aantal veelvoorkomende oefeningen stap voor stap uit die je gemakkelijk thuis kunt trainen.

Oefeningen die de omgang met je hond leuker maken en die jullie kunnen helpen om bepaalde uitdagingen tijdens het wandelen aan te pakken.

In deze blog gaan we aan de slag met het vragen en krijgen van de aandacht van je hond.

Beagle kijkt aandachtig omhoog naar een persoon

Aandacht krijgen

Aandacht is het begin van alles. Net als bij een gesprek tussen mensen is het fijn wanneer je de aandacht hebt van de persoon met wie je praat.

Bij honden is dat niet anders. Als je iets aan je hond wilt vragen, is het handig wanneer je eerst zijn aandacht hebt. Dat hoeft trouwens niet altijd te betekenen dat je hond je recht in de ogen kijkt.

Er zijn verschillende manieren om je hond te leren aandacht aan je te besteden. In deze blog beperk ik me tot twee manieren: actief aandacht vragen en spontaan aandacht krijgen.

Actief aandacht vragen

Bij deze oefening leren we onze hond om op een aangeleerd woord aandacht aan ons te geven. We bouwen dit rustig op in verschillende stappen.

Stap 1: Laat je hond zitten en ga voor je hond staan. Kies een rustige omgeving met zo weinig mogelijk afleiding.

Stap 2: Neem een kleine, lekkere beloning in je hand.

Stap 3: Houd de beloning voor de neus van je hond en beweeg je hand vervolgens in één vlotte beweging naar je eigen gezicht.

Wat we willen, is dat je hond de beweging van je hand volgt en daardoor naar boven kijkt.

Volgt je hond je hand? Beloon dan onmiddellijk.

Stap 4: Herhaal de vorige stap een aantal keer, totdat je merkt dat je hond de beweging vlot volgt.

Stap 5: Herhaal stap 3. Wanneer de beloning bij je gezicht is en je hond de beweging volgt, voeg je een woord toe, bijvoorbeeld ‘KIJK’, ‘AANDACHT’ of ‘LOOK’.

Welk woord je kiest, maakt niet zoveel uit. Belangrijk is dat je consequent hetzelfde woord gebruikt.

Beloon onmiddellijk na het uitspreken van het woord.

Waarom spreken we over een woord en niet over een commando?

Binnen mijn manier van trainen gebruiken we aangeleerde woorden om onze hond duidelijk te maken welk gedrag we vragen. We willen dat onze hond begrijpt wat we bedoelen en vrijwillig meewerkt, niet dat hij iets uitvoert uit angst voor de gevolgen.

Stap 6: Herhaal stap 5 een aantal keer, zodat je hond de beweging en het bijbehorende woord leert kennen.

Stap 7: Herhaal stap 3, maar wacht nu drie seconden voordat je het aangeleerde woord (‘KIJK’) uitspreekt.

De bedoeling is dat je hond de beweging blijft volgen en zijn blik gedurende drie seconden naar boven gericht houdt. Daarna zeg je ‘KIJK’ en geef je de beloning.

Op deze manier bouwen we geleidelijk de duur van de aandacht op.

Lukt drie seconden nog niet? Begin dan met een kortere wachttijd en bouw die rustig op.

Van de beloning naar jouw gezicht

In de vorige stappen hebben we eigenlijk de indruk gewekt dat je hond naar ons kijkt. In werkelijkheid volgt hij vooral de beloning die we vasthouden.

Nu gaan we een stap verder: we willen dat je hond zijn aandacht naar ons gezicht verplaatst, in plaats van uitsluitend naar de beloning te kijken.

Stap 8: Maak opnieuw dezelfde beweging als in stap 3, maar houd de beloning vervolgens naast je gezicht.

Wacht rustig af.

Zodra je hond zijn blik van de beloning naar je gezicht verplaatst, zeg je het aangeleerde woord (‘KIJK’) en beloon je onmiddellijk.

Geef je hond even de tijd om zelf die keuze te maken.

Stap 9: Herhaal stap 8 een aantal keer, totdat je merkt dat je hond steeds gemakkelijker zijn aandacht naar je gezicht verplaatst.

En nu?

Na dit stappenplan kun je de beweging met de beloning geleidelijk afbouwen, zodat je hond uiteindelijk op het woord ‘KIJK’ naar jou kijkt.

Oefen eerst in een rustige omgeving. Gaat dat goed, dan kun je stap voor stap wat meer afleiding toevoegen.

Verwacht daarbij niet dat je hond in elke situatie onmiddellijk naar je kan kijken. Soms is de omgeving gewoon te spannend of te moeilijk. Maak de oefening dan gemakkelijker.

Wil je hierbij graag begeleiding? Neem gerust contact op via het contactformulier. Ik help je graag verder. meer over weten, neem dan gerust contact op via het contactformulier en ik help je hier graag mee verder.

Dalmatiër kijkt aandachtig naar de hand van een begeleider tijdens een oefening

Passief aandacht krijgen

Dit is een heel andere oefening dan de vorige. Het resultaat lijkt misschien hetzelfde: je hond geeft aandacht aan jou. Maar bij deze oefening gaat het vooral om spontaan inchecken. Je hond kijkt uit zichzelf even naar jou en zoekt opnieuw contact.

Bij deze oefening gebruiken we geen aangeleerd woord en dat zullen we ook niet toevoegen. Het is namelijk de bedoeling dat je hond zelf het initiatief neemt.

Ik gebruik deze oefening onder andere om honden te begeleiden bij het omgaan met prikkels in hun omgeving. Denk bijvoorbeeld aan andere honden, fietsers, auto’s of spelende kinderen.

We willen dat je hond de omgeving rustig kan waarnemen, zonder voortdurend zijn aandacht op jou te moeten richten. Wanneer hij uit zichzelf opnieuw contact zoekt, belonen we dat.

Wat bedoelen we met een prikkel?

Een prikkel is eigenlijk alles wat je hond via zijn zintuigen waarneemt. Dat kan iets zijn wat hij ziet, hoort, ruikt of voelt.

Denk bijvoorbeeld aan een andere hond, een voorbijrijdende fietser, spelende kinderen, een onverwacht geluid of een interessante geur.

Niet iedere prikkel is vervelend of spannend. Sommige prikkels maken je hond nieuwsgierig of enthousiast, terwijl andere juist onzekerheid, angst of frustratie kunnen veroorzaken.

Hoe je hond op een prikkel reageert, hangt af van de situatie, zijn eerdere ervaringen en hoe hij zich op dat moment voelt.

Bij deze oefening leren we onze hond om prikkels in zijn omgeving waar te nemen en vervolgens uit zichzelf opnieuw contact met ons te zoeken.

Stap voor stap: passief aandacht krijgen

Stap 1: Laat je hond zitten en ga voor je hond staan. Kies een plaats waar je hond de omgeving rustig kan waarnemen, zonder meteen overspoeld te worden door prikkels.

Stap 2: Voorzie kleine, lekkere beloningen in je jaszak of voederzakje, zodat je er gemakkelijk bij kunt. In het begin mag je eventueel je hand al in het tasje houden.

Stap 3: Tijdens deze oefening laten we de hond bij voorkeur zitten of liggen. Dat maakt het voor jou als begeleider gemakkelijker om de situatie rustig te houden.

Gaat je hond uit zichzelf liggen? Dat is helemaal prima.

Staat je hond recht? Kijk dan even naar de situatie. Is hij ergens van geschrokken, wordt hij onrustig of wil hij meer afstand nemen? Geef hem dan die ruimte en maak de oefening eventueel gemakkelijker.

Is er geen duidelijke spanning en kan je hond rustig opnieuw gaan zitten? Dan mag je hem dat vragen.

Het zitten is dus geen verplichting die we koste wat het kost moeten volhouden. We gebruiken het vooral als een praktisch vertrekpunt om de oefening overzichtelijk en veilig te houden.

Stap 4: Je hond mag aandacht hebben voor alles wat er rondom hem gebeurt. Kijkt hij naar een fietser, een andere hond of iets anders in de omgeving? Laat hem gerust kijken, zolang hij zich daarbij voldoende ontspannen voelt.

Je hoeft op dat moment niets te zeggen of zijn aandacht te vragen.

Stap 5: Laat je hond de afleiding los en kijkt hij uit zichzelf naar jou? Beloon hem dan onmiddellijk.

Dat kan met je stem, maar zeker in het begin is een voedselbeloning vaak duidelijker, als je hond graag voedsel aanneemt.

Stap 6: Na het belonen laat je je hond opnieuw de omgeving bekijken. Je vraagt niets en probeert zijn aandacht niet vast te houden.

Wanneer hij opnieuw naar iets in de omgeving kijkt en daarna spontaan naar jou terugkoppelt, beloon je dat opnieuw.

Herhaal dit een aantal keer, maar houd de oefening kort en aangenaam.

Enkele zaken die kunnen gebeuren

Wat als mijn hond de afleiding niet wil loslaten en naar de prikkel blijft kijken?

Kijk eerst naar de lichaamstaal van je hond. Zit of ligt hij rustig te kijken en merk je geen toenemende spanning? Dan mag je hem gerust wat tijd geven om de prikkel waar te nemen.

Blijft je hond gefixeerd kijken of merk je dat de spanning toeneemt? Dan kun je hem in het begin eventueel helpen door zijn aandacht met een beloning te verplaatsen, zoals bij stap 3 van de vorige oefening.

Probeer dit zo weinig mogelijk te doen. Het is immers de bedoeling dat je hond uiteindelijk zelf leert om zijn aandacht van de prikkel los te maken.

Lukt dat niet of wordt je hond steeds onrustiger? Vergroot dan de afstand tot de prikkel. Soms is de situatie gewoon nog te moeilijk en heeft je hond meer ruimte nodig.

Wat als mijn hond steeds naar mijn hand kijkt die in mijn jaszak of voederzakje zit?

Haal je hand dan uit je jaszak of voederzakje.

Je kunt eventueel enkele beloningen in je hand nemen en je handen achter je rug houden.

Blijft je hond toch naar je handen kijken? Laat dan je lege handen zien en houd ze ontspannen naast je lichaam.

Zodra je hond opnieuw aandacht heeft voor de omgeving en daarna spontaan naar jou terugkijkt, neem je een beloning uit je zak en beloon je hem.

Daarna houd je je handen opnieuw ontspannen naast je lichaam.

Zo vermijden we dat je hond voortdurend naar je handen of de beloningen kijkt in plaats van naar de omgeving.

Hoelang mag mijn hond naar de afleiding kijken?

Dat hangt af van je hond en de situatie.

De regel die ik zelf hanteer, is eenvoudig: zolang je hond rustig naar een prikkel kijkt en zijn spanning niet oploopt, laat je hem gerust kijken.

Merk je dat hij steeds meer spanning opbouwt of dat zijn gedrag dreigt te escaleren? Help hem dan om afstand te nemen van de prikkel.

Als praktische richtlijn kun je ongeveer vijf seconden aanhouden. Maar dit is geen vaste regel. Bij sommige honden is vijf seconden al te lang, terwijl andere honden gerust wat langer kunnen kijken.

Het belangrijkste is niet hoelang je hond naar iets kijkt, maar hoe hij zich daarbij voelt.

Grijs-witte Stafford kijkt omhoog met een open bek

Beide oefeningen hebben hun voordelen en kunnen in verschillende situaties worden toegepast. Bij de ene oefening leren we onze hond om aandacht te geven wanneer we die vragen. Bij de andere belonen we het wanneer onze hond uit zichzelf opnieuw contact met ons zoekt.

Aandacht vragen en spontaan aandacht krijgen kunnen allebei bijdragen aan een goede communicatie tussen jou en je hond.

In deze blog heb ik de basis van beide oefeningen stap voor stap uitgelegd. Wil je ermee aan de slag? Dan kun je met deze uitleg alvast zelf beginnen.

Merk je dat je hond het moeilijk heeft om zijn aandacht te verplaatsen, of loop je tegen andere uitdagingen aan tijdens de training? Neem dan gerust contact op. Ik kijk graag samen met jou welke begeleiding het beste bij jullie past.

Dogs & dreams